Zespół śpiewaczy Żytnioki

Zespół śpiewaczy „Żytnioki” z Zaczernia powstał 19 stycznia 1969 roku. Pomysł powołania zespołu zrodził się po wystawieniu dwóch sztuk teatralnych : „Wszystko po Zaczersku” oraz „ Majster i czeladnik”. Przygotowane one zostały pod kierunkiem Pani Wandy Kosior – ówczesnej kierowniczki Gromadzkiej Biblioteki Publicznej w Zaczerniu – na ogólnopolski konkurs „ Wieś bliżej teatru”. Dzięki pięknemu śpiewowi m.in. braci Puców zrodziła się myśl , by stworzyć stały śpiewaczy zespół ludowy. Na wniosek Stanisława Rząsy powołano zespół, który przyjął nazwę „Żytnioki” – będący potoczną nazwą jaką używa się na określenie mieszkańców Zaczernia.

Próby odbywały się raz w tygodniu, pod kierunkiem Stanisława Rząsy i Wojciecha Furmana. Stanisław Rząsa nie tylko zbierał zaczerskie piosenki, ale również był autorem niektórych z nich tworząc do nich słowa i muzykę. Do dziś te utwory wykonywane są przez zespół.
W kolejnych latach skład zespołu zmieniał się. Kierowali nim poszczególni muzycy : Stanisław Bartman ( 1971- 1983), Józef Brzyski ( 1083 – 1990), Gabriel Bieniek ( 1990- 2000), Emil Helwin ( 2000- 2008), Małgorzata Borys ( 2008- 2017 ) , a od 2017 do dziś Władysław Kretowicz.
Żytnioki od początku swojego istnienia brali udział w wielu ważnych wydarzeniach organizowanych przez wieś Zaczernie. Były to m.in. Dni Zaczernia, koncerty kolęd, obchody jubileuszowe Orkiestry Dętej, jak również uroczystości o charakterze religijnym i patriotycznym.
Poza swoją miejscowością zespół uczestniczył w różnych przeglądach m.in. w Wojewódzkim Przeglądzie Wiejskich Zespołów Śpiewaczych w Tyczynie
( 2000r.), w Regionalnym Przeglądzie Grup Śpiewaczych w Zarzeczu ( 2002 r.) , podczas to którego otrzymał nagrodę publiczności.
W 2011 roku podczas I Przeglądu Kapel i Śpiewaków Ludowych – „WYKOPKI” w Głogowie Małopolskim – Zabajka zespół zdobył II miejsce – Srebrną motykę. Jest także laureatem nagród i wyróżnień w Przeglądzie Muzyków i Śpiewaków Ludowych „ Dolina Łącka”, podczas którego w 2008 roku zdobył III miejsce, a w 2019 wyróżnienie .
W swoim dorobku Żytnioki mają także nagraną w 2013 roku wspólnie z innymi zespołami śpiewaczymi i kapelami ludowymi gminy Trzebownisko płytę „Kolędy i pastorałki”.
Oprócz aktywnego uczestnictwa w wielu imprezach kulturalnych organizowanych w gminie Trzebownisko, zespół swoimi występami uświetnia także inne wydarzenia kulturalne organizowane w sąsiednich gminach i miejscowościach. Koncertował gościnnie w Miłocinie, Leśnej Woli i Rzeszowie.

Ułatwienia dostępności